1961 - DDR

Het verhaal van oud-Stasi-officier Hagen Koch, die op de Friedrichstrasse de plek laat zien vanwaar hij als 21-jarige soldaat met witte verf een dikke streep door de stad moest trekken. Precies op die streep zou in de weken daarna de beroemde Berlijnse muur verrijzen.

 

Het was een wanhopige poging van de DDR-leiding om de uittocht naar het westen te stoppen. De DDR werd een reservaat, waar achter prikkeldraad en wachttorens gesleuteld werd aan de nieuwe "socialistische mens". Hagen Koch zou bij de bouw van verschillende generaties Muur betrokken zijn. Steeds nieuwe pogingen om het "reservaat" nog beter van de buitenwereld af te sluiten.

 

In dat DDR-reservaat kreeg filmregisseur Winfried Junge de opdracht om het ontstaan van die "nieuwe mens" op film vast te leggen. Hij begon op een schooltje in het modeldorp Golzow, waar hij een groepje kinderen zou blijven volgen. Meer dan 40 jaar, 18 films lang. Maar van de uitverkoren kinderen bleken er maar weinigen voor "nieuwe mens" in de wieg gelegd.

 

Of het moest Gudrun Klitzke zijn, de dochter van een van de belangrijkste politieke leiders van het dorp. Zij schopte het zelfs tot burgemeester. Maar met de val van de muur in 1989 kwam aan de droom van die "nieuwe mens" een abrupt einde. En tegen de nieuwe spelregels die na de Duitse eenwording gingen gelden, bleken Gudrun en de meeste inwoners van het DDR-modeldorp niet opgewassen.

Meer over 1961:

- Bekijk deze uitzending in het scherm hierboven.

- Bekijk een gesprek met de maker: In Europa Vodcast: 1961

- Beluister of download de In Europa Salon - 1961 met Geert Mak, Rosie Wiegmann, Krijn Thijs en Henk Hofland

- Beluister of download Geert Maks In Europa Podcast

- Lees hier alle weblogberichten over deze uitzending, met onder andere een extra interview met Gudrun Klitzke

- Vind meer audio, video en artikelen op de In Europa Atlas: 1961

  • 19 januari 2009

    Indianen verhalen.

    Dat u nou het woord reservaat moet gebruiken. U weet mogelijk dat er veel belangstelling was in de DDR en nog steeds is in Oost Duitsland voor het " Indianen bestaan ". Dat een bepaalde interpretatie van het leven
    van Noord Amerikaanse Indianen wordt
    driftig uitgeoefend in de vrije tijd.
    Karl May..waar kwam die ook weer vandaan ? De inheemse volken van de VS ook wel bekend als " Indianen " hebben sinds de invasie heel wat jaartjes in reservaten
    door gebracht. Zoek de verschillen.
    Waar waren we ook weer....R.T.Ton

    R.T.Ton

  • 25 januari 2009

    Ontkenning van eigen geschiedenis

    Ik heb de DDR midden jaren '80 een paar keer bezocht. Lege Autobahnen, geen reclame, gesloten mensen die weinig leken op hun "Brüder" uit het Westen. Opvallend was dat de DDR de "erfenis" van de verantwoordelijkheid voor WOII geheel aan de BRD liet. Ook weer een voorbeeld, zoals je veel vaker in de serie ziet, van een collectieve ontkenning van het eigen verleden.

    Steven Verbeek

  • 26 januari 2009

    DDR

    Een kleine correctie: een LPG is een "Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft en geen -gemeinschaft". Een leuke grap in de DDR was: "Kühe werden gegessen und Schweine werden
    g-/Genossen!" (genossen = opgegeten en Genossen = kameraden). F. van Berkel

    F. van Berkel

  • 27 januari 2009

    Herhaling

    Mooi verhaal, maar het verhaal van Koch deed me een beetje denken aan een uitzending van netwerk uit 1999: dezelfde man, hetzelfde verhaal.

    A. Kleistra

  • 1 februari 2009

    Voor 28 jaar gescheiden

    Hoe zat het nou met die gescheiden families? Familieleden die elkaar decennia-lang niet konden bezoeken?
    West-Europeanen konden Oost-Berlijn met hun paspoort gewoon bezoeken, ik ben er in 1988 geweest, samen met o.a. een West-Berlijnse.
    Iedere DDR-burger had volgens de BRD-wetten recht op een West-Duits paspoort. Kon een gevluchte Oost-Berlijner met zijn West-Duitse paspoort zijn familie dan niet meer bezoeken?
    Wij hadden in dienst (1983) een sergeant die zei oorspronkelijk uit Oost-Duitsland te komen. Ook hij was daarna wel eens terug geweest voor familiebezoek.

    Reinhard

  • 1 februari 2009

    vertel, vertel, vertel!

    In reactie op A. Kleistra: ... maar het verhaal van Koch deed me een beetje denken aan een uitzending van netwerk uit 1999:... Deze mijnheer Koch vind ik juist een hele geschikte figuur om dit verhaal te vertellen! Hij heeft met de pot verf het begin meegemaakt en regelde 28 jaar later de afbraak.
    Ik ben nu 26 jaar, die uitzending van 10 jaar geleden van Netwerk... denkt u dat ik die toen gezien heb? Mag dit verhaal dan nu niet nog eens in deze context verteld worden? Ik neem het u niet kwalijk, maar ik merk dat er vaak vergeten wordt dat er van jongeren die mee willen denken en praten over geschiedenis, verwacht wordt dat ze alles net zo goed al weten als ouderen.
    En als deze jongeren niet precies alles blijken te weten wat de oudere generatie wel weet, dan krijgen we iets te horen als 'Daar begrijpen jullie toch niks van' of 'leren jullie op school dan helemaal niks meer?'.
    Mijn punt: beste mensen van In Europa; vertel, vertel, vertel, verzadig ons met informatie en verhalen, zodat we er misschien ooit iets mee kunnen doen. Ooit op een goed moment... en dat klinkt meer als een heilstaat dan dat ik bedoel.

    F. Korthals

  • 7 februari 2009

    Downloaden tbv onderwijs

    Is het mogelijk om deze uitzending (DDR 1961) op een of andere manier te downloaden. Dan kan ik deze laten zien aan mijn leerlingen (havo4) die in mei op excursie gaan naar Berlijn. Hij is namelijk nog niet te koop in de winkel, of vergis ik me daarin?

    Laurens van den Berg

  • 7 februari 2009

    Re: Downloaden tbv onderwijs

    @Laurens van den Berg: Downloaden is niet mogelijk, maar bekijken op deze website kan natuurlijk wel. De DVD-box met deze aflevering erin verwachten we pas in april of mei.

    Webredactie

  • 11 februari 2009

    1961-DDR

    Inderdaad een mooie uitzending die een "must" is voor leerlingen als voorbereiding op een schoolreis naar Berlijn; allerlei aspecten van het leven in de DDR komen erin voor, dus veel aanknopingspunten voor verdere verdieping. N.J.Valk

    nico jan valk

  • 17 februari 2009

    Re: Downloaden tbv onderwijs

    Laurens, natuurlijk is downloaden mogelijk. Gewoon even de laatste realplayer downloaden: http://www.realplayer.com. Als je een aflevering bekijkt komt in de rechtsbovenhoek vanzelf een link met 'Download this video' waar je op kunt klikken.

    Max D.

  • 4 april 2009

    verlies

    Eén van de mooiste afleveringen die ik tot nog toe gezien heb. Het lijkt te gaan om de psychologie van de indoctrinatie en het verwerken van verlies, rouw - dat alles wel of niet aan kunnen, wel of niet onder ogen kunnen zien, jezelf daarmee im Frage te stellen. Je voelt de pijn van het onvermogen daartoe.

    J.P. Tjepkema

  • 15 juli 2009

    Re: Downloaden tbv onderwijs

    Helaas zijn de eenmaal gedownloade bestanden alleen terug te bekijken op RealPlayer zelf en niet op te slaan (en daardoor niet te branden) op de computer.
    Maar ik geloof dat de DVD-serie nu sowieso toch al in de winkels ligt...

    Kevin

  • 15 juli 2009

    Staat der ontkenning

    Steven Verbeek, inderdaad, Gudrun had het over ex-nazi's die in de BRD hoge functies bezetten, maar volgens mij dreunt ze dat zo op zoals ze het op school had geleerd... Want in het toenmalige Oost-Duitsland waren natuurlijk geen ex-nazi's te vinden, die zaten alleen maar in de BRD... ;)
    Weet iemand hoe het officieel precies zat met verwerken van het oorlogsverleden in de DDR?

    Kevin

  • 25 april 2010

    DDR - 1961

    Wie heeft er een samenvatting van ongeveer 500 woorden van deze film?

    Chiel van Koldenhoven

  •  
  • Uw mening

    Reageer op deze uitzending

  • E-mailadres

    Uw naam

    Onderwerp

    Annuleer