In 1986 vloog een deel van de kerncentrale in het Oekraiense Tsjernobyl de lucht in. Grote radioactieve wolken trokken over heel Europa. De autoriteiten probeerden de ramp dagenlang voor de buitenwereld en de eigen bevolking verborgen te houden. Het ongeluk zou het einde van de vermolmde en verstarde Sovjet-Unie inluiden.
Igor Kostin was de eerste fotograaf die de verwoeste centrale fotografeerde. Hij is ook een van de weinige journalisten van toen die de dodelijke dosis radioactieve straling heeft overleefd.
Vasili, de man van Ludmila Litvinjenko, was een van de brandweermannen die direct na de ramp de brand probeerde te blussen. 17 dagen later overleed hij in een ziekenhuis in Moskou. Zijn lichaam viel letterlijk uit elkaar. Zijn vrouw Ludmila was zwanger toen, de baby zou het niet overleven.
Rondom Tsjernobyl is een gebied met een straal van 30 km rondom de centrale tot verboden zone verklaard. Voor honderd, duizend of misschien wel 20.000 jaar - niemand weet hoe lang. Een aantal van de oude bewoners is inmiddels illegaal naar hun boerderijtjes teruggekeerd. En in de reisburo's van Kiev kun je - als je zou willen - inmiddels dagreizen boeken naar de centrale en de verlaten spookstad Prypiat.
)
Meer over 1986:
- Bekijk deze uitzending in het scherm hierboven.
- Bekijk een gesprek met de maker: In Europa Vodcast: 1986
- Beluister of download de In Europa Salon - 1986 met Geert Mak, Raymond van den Boogaard en Roel van Duijn
- Beluister of download Geert Maks In Europa Podcast
- Lees hier alle weblogberichten over deze uitzending
- Vind meer audio, video en artikelen op de In Europa Atlas: 1986
2 maart 2009
Reactie uitzending over Tjernobyl
Ik ben erg geschrokken van jullie uitzending.Eigenlijk zou het onderwerp Kerncentrale en vooral de gevolgen van Tjernobyl zeer duidelijk aan ons volk en onze buren BEKEND moeten worden gemaakt!! Maar dan wel direct NA de crisis.Het verdiend de grootste aandacht!! Ik wil voor mezelf zo'n geigermeter aanschaffen (hebben familieleden en vrienden ook profijt van) Misschien moet hij wel in het ziekenfonds worden opgenomen zodat we zeker kunnen zijn dat we niet té veel aan stralingen bloot staan wat we niet willen.Die vreselijke ziekte's (zoals K) moet je koste wat het kost zien te vermijden. Ik dank jullie nogmaals want er wordt mij nu ineens heel veel duidelijk. Chappeau!
Charly
2 maart 2009
Tschernobyl
Zoals vaker weer een boeiende en interessante uitzending van deze serie.
Alleen - aan het eind stelt Geert Mak dat dit ongeluk het feilen en falen van de Sowjet-Unie aan het licht heeft gesteld, dat duidelijk was dat het systeem van dit land niet meer goed kon werken.
Mooie stelling - ik miste in de aflevering zelf de onderbouwing hiervan. Dat had wel meer naar voren mogen komen.
Ronald Gebhardt
2 maart 2009
Tsjernobyl nu
Een site met veel foto's over hoe Tsjernobyl er nu uit ziet:
www.elenafilatova.com
Niels
2 maart 2009
Tsjernobyl 2008
Heb zelf de Chernobylzone bezocht op 15 november 2009. Een dag om niet te vergeten.
Foto's vindt je op http://nl.netlog.com/Mats_mp/photo/setid=777707 & http://nl.netlog.com/Mats_mp/photo/setid=777732
Mats
3 maart 2009
Herinneringen aan Tsjernobyl
Ik was het bijna vergeten of beter gezegd ik had het toch echt verdrongen. De angst die wij ook in Nederland hadden. Wij vrouwen met jonge kinderen die ineens beter binnen konden blijven en die niet meer in de zandbak mochten spelen. Ik heb maanden blik- en diepvriesgroenten gegeten.
Wat een indrukwekkende uitzending. Die arme weduwe van een brandweerman en die trieste oude mevrouw in Prypiat. Ntuurlijk is niet alles verteld en natuurlijk is er altijd wel iets aan- of op te merken, maar ik heb met tranen in mijn ogen gekeken en was in gedachten even terug in de tijd.
Linda Verbeek
3 maart 2009
Muziek
Weet iemand hoe die pianomuziek heet bij het fragment met Oma Masja die alleen is overgebleven in het bemette gebied?
Dank!
Gijs
3 maart 2009
reactor4.be
ik ben er zelf geweest in september 2008. Een aantal informatieve punten in deze film klopt langs geen kant, spijtig.
mijn verhaal kan je zien op http://www.reactor4.be/
Thierry
5 maart 2009
Tsjernobyl
Sommige mensen worden sterk geraakt door de eerste wereld oorlog, anderen door de tweede. Ik heb iets met Tsjernobyl. Dit begon een jaar of tien geleden toen ik een documentaire zag over Tsjernobyl. Er werden beelden van een ziekenhuis getoond waar kinderen waren opgenomen die slachtoffer van de straling waren. In een armoedig zaaltje lagen en zaten kleuters op stapelbedden. De kinderen hadden duidelijke misvormingen in lichaam, hoofd en ledematen.
Sommige kinderen keken in de camera. Je zag de levenslust van kleine kinderen maar tegelijkertijd zag je dat ze zich ook bewust waren van hun gebrekkige lichaam. Uit hun blik sprak ook een zekere verbazing. Iets van; waarvoor kan ik mij zo slecht bewegen? wat is er toch mis met mijn lichaam? Dit beeld maakte een sterke indruk op mij en zou ik altijd bij mij blijven dragen. Vaak vraag ik mij af. Hoe is het mogelijk dat dit in een moderne beschaving heeft kunnen gebeuren?
Deze vraag spreekt ook zo duidelijk uit het boek en serie In Europa. Hoe heeft dit alles zich in ons 'beschaaft' Europa kunnen afspelen? Hoe belangrijk is het om bij de geschiedenis stil te staan. Het boek en serie 'In Europa' brengt dit om meesterlijke wijze. Het is informatief maar niet droog, met verrassende invalshoeken zonder sensationeel te zijn, en er spreekt bovenal een warme interesse voor mens en geschiedenis uit.
Ook vandaag de dag zien we de verschrikkelijke beelden van getroffen kinderen. In Irak bijvoorbeeld. Dit zou ooit ook eens kunnen worden opgenomen in een dergelijke serie. Het hoeft dan niet eens over Europa te gaan want de betrokkenheid is dicht bij huis. Nederland steunde actief de invasie in Irak die tot zoveel leed heeft geleid. Het staat inmiddels vast dat dit onder valse voorwendselen is gebeurd. Het rapport van de commissie die door de Nederlandse regering was aangesteld om samen met de Engelsen uit te zoeken of er massavernietigingswapens wapens waren was zonder meer negatief. Dit zou moeten hebben betekenen dat Nederland de invasie niet zou steunen. Het rapport werd niet eens gelezen. In de coulissen was al lang beslist om de oorlog te ondersteunen. Doordat de media de situatie in Irak eenzijdig af te beelden als een kruitvat waar men elkaar sowieso graag te lijf gaat zijn veel mensen zich niet bewust van het aandeel dat wij hebben in deze oorlog. Het is niet zo dat er geen informatie voorhanden was. Uit zeer veel journalistieke bronnen blijkt dat de Westerse landen een zeer sterk aandeel hebben in het al leed wat zich daar af heeft gespeeld. Maar dit is inmiddels ook al weer bijna geschiedenis. Er zal ooit wel eens beschreven worden over de mensverachtende wijze waarop de Nederlandse regering met deze oorlog heef ingestemd en hoe bijna heel Nederland in alle talen zweeg toen bleek dat dit op volstrekt illegale wijze was gebeurd. Hopelijk zal het ooit 'nieuws' zal zijn dat de verantwoordelijk personen terecht zullen staan.
Hugo
8 maart 2009
Tsjernobyl en Bhopal
Ironisch genoeg was het meest bijzondere aan deze ramp het feit dat de gevolgen zich uitstrekten over grote delen van West Europa. Zo had een verre ramp toch invloed op het leven in het Westen. Daarnaast de misdadige geheimhouding en ontkenning door de regering. Ik herinner me zelf nog de enorme ramp met een chemische fabriek in Bhopal. Ook daar is zeer slecht omgesprongen met de belangen van de bevolking. Het lijkt alsof voor deze ramp veel minder aandacht is.
yuri
8 maart 2009
interview mw. Litvinjenko
ik vind het onnodig dat de camera bij mevrouw Litvinjenko blijf nadat zij zegt niet meer verder te kunnen. Verdenking van effectbejag dus.
pieter dullaart
8 maart 2009
Fout in de uitzending!
In de uitzending over Tschernobyl zit een fout. Vanaf ongeveer 19.30 mintuten stopt de uitzending.
Nico van den Kroonenberg
9 maart 2009
Re: Fout in de uitzending!
@Nico van der Kroonenberg: Start de video opnieuw en sleep de PLAY-button naar rechts tot het gewenste punt; dat hoort te werken.
Webredactie
11 maart 2009
Tsjernobyl
Ik heb er zelf tot nu toe zes weken gewerkt. En ga binnenkort nog terug voor enkele weken. Ik vermoed dat men om een mij niet bekende reden de straling die er nu nog is behoorlijk overdrijft. Als ik daar ben heb ik in de buurt van de reactor permanent apparatuur op mij, die straling meet. De waardes zijn niet gering, maar lang niet zo hoog als men suggereerd in de aflevering. Ik heb allerlei medische keuringen moeten doen voor ik mocht gaan, en de waardes in mijn lichaam worden dagelijks gemeten. Enkele van de locaties waarvan men in de aflevering zegt dat enkele minuten de max is, zijn praktisch stralingsvrij. Dar is ook geen enkele veiligheidsmaatregel verplicht. Er werken zo'n 3500 mensen dagelijks op de plant. Waarvan vele al enkele deccenia. En danm geen minuten, maar gewoon 8 uur per dag.
Wel een mooie aflevering, en de info die men verstrekt is waarschijnlijk waar jullie het me moeten doen.
Alrik
25 maart 2009
Medicijn voor nuttige idioten
De sobere getuigenissen van Ludmilla en Oma Masja gaan door merg en been. Een aangrijpende, beklijvende kijk op de geschiedenis van Tsjernobil. De kerncentrale bracht dood, onmenselijk lijden en de vernietiging van de economie in een straal van 30 km rond Tsjernobil. Nucleaire leerling-tovenaars in een totalitair regime, een gevaarlijke cocktail. Zij die beweren dat de geschiedenis zich niet kan herhalen, zijn de nuttige idioten van de nucleaire lobby in de 21ste eeuw.
Annemie Vermeylen
3 april 2009
Tsjernobyl
Wat een geweldig interessant onderwerp wat heeft te maken met geschiedenis, maatschappijleer en aardrijkskunde! Ik als VWO5 leerling ga hier graag mijn profielwerkstuk over maken!
Bart
26 juli 2009
stuitend!
heb er geen woorden voor.....zo ongeloofelijk indringend...en het kan zo zijn dat het sovjet-regiem toen de zaak stil wilde houden...het lukt ons huidige regiem ook aardig...lijkt me.....worden we dan verdomme (en dat meen ik).......allemaal hier voor degek gehouden???!!!!
Dus Wouter Bos ...geen leuterpraatjes meer ....voor de draad ermee! Altijd gedacht met die kernenergie valt het wel wat mee....nee dus!
Schokkend!!!! Geert Mak..bedankt.....heb je altijd maar een vreemde westerling gevonden destijds in Jorwerd...maar je weet verbanden te leggen van het kleine naar het grote........
respect jongen!
diep geschokt!
jan
16 februari 2010
Tsjernobyl
Mooi programa. jammer dat er zooi wijnig over gesproken word. en bekend is. zekker onder de jongeren waarom zetten julie de reportache niet op you tube. krijg het meer aandacht
Benjamin
18 mei 2010
Tsjernobyl en de gevolgen van straling algemeen
Toen ik dit zag werd ik natuurlijk somber over het gebeurde maar tegelijker tijd leer je hier ook nog eens van en worden je ogen weer eens geopend.
Want het wegmoffelen van de grote gevaren door de overheid en de media staat niet opzichzelf.
Ik ben er sterk van overtuigd dat wij dagelijks ook bloot gesteld worden door straling d.m.v. alles wat met mobiele telefonie etc. te maken heeft.
En dit is dan geen rechtstreekse zeer extreem ingrijpende ramp zoals met Tsjernobyl is gebeurd.
Maar dit is een contstante straling die aan ons ongewild word opgedrongen en langzamerhand ons insluit.
Dit word ook niet naar buiten gebracht als schadelijk door de media want daarvoor word er teveel aan verdiend door de telefoonmaatschappijen etc. die een zekere macht hebben.
Van deze straling worden nu alleen gevoelige mensen ziek of krijgen klachten maar op de langere duur zal hier veel meer over naar buiten komen.
Ik was al erg tegen kernenergie en zal er ook nooit een voorstander van worden ook al zal er beweerd worden dat de kans op een ongeluk zeer klein is.
Hier mag je nooit van uit gaan want de kans bestaat altijd en dan zijn de gevolgen niet te overzien vooral in zo'n dichtbevolkt land als Nederland.
gea
3 maart 2011
DNA gebroken
Bedankt mensen voor de brokken in mijn DNA. Nou snap ik ook een beetje waarom ik het woord KANKER zo vaak gebruik.
Man geboren in '87
14 maart 2011
Tjernobyl
Kern energie centrales zijn nu natuurlijk zeer onder de aandacht met wat er na de aardbeving en tsunami aan het gebeuren is in Japan! Ik volg de ontwikkelingen daar dagelijks.
Toen de ramp met Tsjernobyl gebeurde in 1986 woonde in in het oosten van Nederland en werkte daar op een biodynamische boerderij die na lang zwoegen om de aarde natuur zuiver te maken eindelijk het certificaat Demeter kreeg, een hele erkenning van het werk wat de biodynamische boer had geleverd. Toen gebeurde de ramp in de Ukraine. Het was een heerlijk lente weekend waarin wij eindelijk weer buiten konden leven. Ik organiseerde een picnic voor vrienden en hun kinderen en we hebben gefeest en gespeeld buiten, kinderen op blote voeten, eindelijk de wintertruien uit. Het miezerde even maar dat kon ons plezier niet bederven. We vierden de lente met het eten van eigen groenten en fruit, de eerste groenten van eigen land, zo zuiver als het maar zijn kan op biodynamische wijze verbouwd, zonder dierlijke stront en dergelijke. Hoe diep ging ons ongeloof en trauma toen wij vernamen dat er radioactiviteit was vrijgekomen zo ver weg en dat het misschien ook ons in Nld bereikt kon hebben! Maar meteen zeiden de regerings woordvoerders op tv en radio dat het allemaal wel mee viel, dat er geen reden tot zorgen baren was. Het zou allemaal heel snel afgebroken worden. Maar er klopte iets niet, bij ons reedt de politie rond in auto's met megafoons om de boeren te sommeren hun koeien van het land af te halen die net naar buiten waren gegaan, ze moesten terug op stal. Ook de melk mocht niet meer opgehaald worden door de melk tankwagens, de boeren moesten het opslaan tot nader order. Ik heb zelf gezien hoe ze honderder liters melk hebben laten wegstromen in beken en afwateringskanaaltjes want ze konden er geen cent meer voor krijgen. En wat gebeurde er met ons biodynamisch bedrijf? De Demeter mensen kwamen metingen doen en vonden cesium in de aarde. We raakten het Demeter certificaat kwijt! De aarde was niet meer te vertrouwen en we werden geadviseerd om de eerste oogst te vernietigen. De boer bij wie ik werkte en woonde kon dat niet, hij heeft dagen lopen huilen en heeft uiteindelijk alles ingevroren en maanden bewaard, niet wetend wat hij ermee moest doen en verkopen kon ook niet. Wij zijn er allemaal behoorlijk depressief van geworden maar het ergste waren de leugens in de media en van de regering. Alles werd verdoezeld terwijl wij beter wisten! Een Australische vrouw die bij ons woonden ging terug naar huis, haar familie gebood het en stuurde haar een ticket. Dat gaf mij het idee haar te volgen, ik had het vertrouwen in de Nldse regering en journalisten verloren, de boerderij was failliet en de grond niet meer te bebouwen. Ik ben ook naar Australie vertrokken en ben er 25 jaar gebleven. Daar moest ik helaas ontdekken dat er in de 50ger jaren veel proeven zijn gedaan met atoom bommen, midden in de woestijn waar veel militairen en Aborginal groepen de dupe van werden. Ook daar moest ik ontdekken hoe alles wordt verdoezeld en de bevolking dom wordt gehouden, tot de dood toe!
In 2009 ben ik terug geemigreerd. Ik ben ook aktievoerder geweest tegen Dodewaard om te eisen die te sluiten. Ik was heel verbaasd te ontdekken dat deze kerncentrale er nog staat! En Borsele draaid ook nog. Hoe is het mogelijk! Ik heb mutaties gezien in planten op de boerderij waar ik ooit woonde vooral in rabarber planten die er nu heel anders uit zien. En het vingerhoedskruid groeit er tot 4 meter hoog en ik observeerde meerdere veranderingen. Maar er is niets aan de hand wordt er nu nog steeds gezegd. Waarom is er zoveel kanker in Nld, vooral onder vrouwen? Maar ook mannen met prostaat kanker bijvoorbeeld?
De bevolking heeft recht op de waarheid en de volkgezondheid moet altijd voorop staan. Ja? Toen gebeurde de Moerdijk brand! Ik heb met verbazing naar de rapportages zitten kijken. Wat een verlakkerij. Ik was inmiddels alweer Nld. ontvlucht omdat ik het een grote snelweg vindt en van wilde natuur is niets meer over. Ik woon nu in het zuiden van Europa waar ik nog schone lucht kan ruiken en wilde kruiden kan verzamelen in verlaten gebieden.
Gelukkig was ik niet in Nld. toen het industrie terrein in Moerdijk uitbrandde. De leugens en geheimhouding eromheen waren werkelijk crimineel! Nu nog weet 'de bevolking' niet wat daar opgeslagen lag, de sluier van criminele geheimhouding heerst nu nog! De gif zwarte rook dreef naar het westen, daar woont mijn hele familie, ik kon wel huilen, dat heb ik ook gedaan dagen lang, uit pure wanhoop en woede.
Hoe is het mogelijk dat 'de bevolking' van Nld. dit pikt en slikt? Waarom zijn er geen massa protesten op gevolgd? Waarom is iedereen zo passief hierover? Omdat iedereen zo hard moet werken? Omdat niemand tijd heeft om na te denken? Omdat geld verdienen en in dikke auto's rijden en over consumeren belangrijker is? Makke schapen zijn de Nederlanders geworden. Of speelt verslaving en alcoholisme een rol? Is dat belangrijker dan politiek aktief te zijn en je stem durven te verheffen?
Wat is er gebeurd in Nederland terwijl ik weg was? Ooit was het een zeer politiek bewust land met het beste gezondheids systeem ter wereld. Nu is alles geprivatiseerd en de competitie tussen de zorgverzekeraars vind ik ronduit walgelijk. Wat voor grotere rampen moeten er gebeuren voordat het Nldse volk eindelijk hun stem laat horen?
Of wordt iedereen verdoofd door het eten van vervuild vlees uit die dieronterende bio stallen? 120.000 geiten werden er vermoord vanwegen een q koorts die bestreden had kunnen worden, q koorts heerst al 40 jaar in Australie en daar hebben ze vaccinatie voor, voor werkers en dieren maar ook hier werden geen protest akties tegen gevoerd. Ik kwam terug en viel met mijn neus in die massa slachting!
Het begon met Tsernobyl, zal de 'cover up' leiden tot massale vernietiging van alles en iedereen die op deze aardkorst rond loopt? Ik vrees het wel...
margo van der voort